www.edukacjaidialog.pl Mój profil Blogi Wsparcie dla edukacji zawodowej

Wsparcie dla edukacji zawodowej

Zmieniające się realia kształcenia zawodowego wymuszają na szkolnictwie poszukiwanie nowych metod i narzędzi umożliwiających systematyczne dopasowanie procesu nauczania do postępu technicznego i technologicznego. Trend ten jest widoczny we wszystkich branżach i na wszystkich szczeblach szkolnictwa zawodowego.

KOWEZiU

Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej

Jedną z rządowych placówek wspierających szkolnictwo zawodowe jest działający przy MEN Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej (KOWEZiU). KOWEZiU jest centralną, publiczną placówką doskonalenia nauczycieli o ogólnopolskim zasięgu działania. Organem prowadzącym Ośrodek jest Minister Edukacji Narodowej. Misją Ośrodka jest inspirowanie, przygotowanie i koordynacja zadań w zakresie kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli szkół zawodowych różnego stopnia. W KOWEZiU są opracowywane i realizowane przedsięwzięcia edukacyjne związane z kolejnymi etapami przemian edukacyjnych w Polsce. Ośrodek współpracuje z innymi centralnymi placówkami edukacyjnymi oraz instytucjami rządowymi i organizacjami pozarządowymi w kraju i za granicą. Zajmuje się także gromadzeniem, przetwarzaniem i rozpowszechnianiem informacji pedagogicznej z zakresu kształcenia zawodowego. Ośrodek zorganizowany jest w wydziały, których zadaniem jest działalność w określonych zakresach.

Wsparcie dla nauczycieli i instruktorów zawodu

KOWEZiU jest organizatorem wielu projektów, których beneficjentami są nauczyciele i instruktorzy zawodu oraz doradcy zawodowi a także kadra zarządzająca szkołami i ośrodkami kształcenia zawodowego. Dzięki bogatej ofercie szkoleniowej kadry edukacyjne mają możliwość systematycznego uzupełniania i poszerzania swych kompetencji zarówno w obszarze wiedzy teoretycznej jak i umiejętności praktycznych. Jest to szczególnie ważne w sytuacji gdy głównym zadaniem szkoły jest wyposażenie absolwenta w najbardziej aktualną wiedzę w zakresie wyuczanego zawodu a zakład doskonalenia zawodowego w umiejętności umożliwiające pracę zawodową na nowoczesnym stanowisku pracy. Wśród obecnie realizowanych przez KOWEZiU projektów znajdują się inicjatywy zmierzające do poprawy funkcjonowania szkolnictwa zawodowego, programy wsparcia dla placówek oświatowych w różnych zakresach, projekty szkoleniowe dla kadr, wdrażanie nowoczesnych technik i narzędzi edukacyjnych, modernizacja przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe, opracowanie i wdrażanie nowych podstaw i programów nauczania, opracowanie modelu poradnictwa zawodowego, stosowanie technik informacyjno-komunikacyjnych (TIK) w edukacji zawodowej, upowszechnienie kształcenia na odległość i e-learningu w szkolnictwie zawodowym i ustawicznym oraz wiele innych.

Ewolucja programów nauczania dla zawodów

Szybkość w jakiej następuje rozwój poszczególnych gałęzi przemysłu stwarza konieczność stałej aktualizacji treści nauczania zawodu. W realiach polskiego systemu edukacji pociąga to za sobą konieczność aktualizacji i modernizacji podstaw programowych nauki zawodu i co za tym idzie szczegółowych programów nauczania. Dotyczy to obu sfer kształcenia zawodowego, zarówno teorii jak i praktycznej nauki zawodu. Pod kuratelą KOWEZiU powołane zostały zespoły ekspertów, w skład których weszli specjaliści większości branż. Efektem ich pracy jest między innymi zestaw opracowań będących propozycjami programów nauczania, które mogą być również modyfikowane przez nauczycieli w szkołach. Materiały te dostępne są do wglądu oraz pobrania z obszernego katalogu opublikowanego na stronach internetowych serwisu KOWEZiU (www.koweziu.edu.pl). Programy te zawierają również wskazówki metodyczne i zakres realizacji minimum programowego praktycznej nauki zawodu. Jest to szczególnie istotne w przypadku dualnego systemu edukacji zawodowej, gdzie konieczna jest korelacja pomiędzy nauką w szkole a praktykami odbywającymi się na stanowisku pracy w zakładzie produkcyjnym. Praktykodawcy, obecnie jeszcze często nie mają świadomości o spoczywającym na nich obowiązku realizacji określonej podstawy programowej nauki zawodu.

Edukacyjna przestrzeń robocza

Dzięki inicjatywie Ośrodka powstała platforma, w obszarze której działają internetowe fora dyskusyjne adresowane do społeczności związanych z szeroko rozumianą edukacją zawodową. Edukacyjna Przestrzeń Robocza (EPR) jest doskonałym miejscem zarówno do wymiany informacji, poradnictwa i wzajemnej pomocy oraz wsparcia w zakresie wszelakich aspektów kształcenia zawodowego i ustawicznego. W EPR zamieszczane są również cenne materiały i opracowania powstające w efekcie realizowanych projektów, przeprowadzanych konferencji, sympozjów, analiz, badań, opracowań i innych działań KOWEZiU. W wielu przypadkach jest to jedyna możliwość zarówno kontaktu ze środowiskiem branżowym jak i zapoznana się z aktualnymi trendami i nowościami edukacyjnymi. W EPR znaleźć można wiele interesujących i przydatnych publikacji, archiwa wideorelacji z prelekcji będących częścią przeprowadzanych przez KOWEZiU konferencji, sympozjów, seminariów i szkoleń. Zasoby takie są szczególnie cenne wówczas gdy nauczyciele z różnych przyczyn nie mają możliwości osobistego udziału w tych wydarzeniach. Dzięki platformie KOWEZiU możliwy jest również wirtualny udział w seminariach czy konferencjach za pośrednictwem relacji na żywo transmitowanych w Internecie.

Techniki informacyjno-komunikacyjne

Jednym z obszarów zainteresowania KOWEZiU są działania zmierzające do wyposażenia nauczycieli w odpowiednie kompetencje mogące ułatwić posługiwanie się w procesie nauczania technologiami cyfrowymi. Już w chwili obecnej obserwuje się intensyfikację cyfryzacji szkolnictwa, a proces ten nie omija również szkół zawodowych. Codziennością są już pracownie wyposażone w dostęp do sieci Internet, stanowiska komputerowe, projektory multimedialne, tablice interaktywne oraz inny, często bardzo zaawansowany technologicznie sprzęt edukacyjny. Niestety bywa iż wyposażenie to z różnych powodów nie jest wykorzystywane podczas zajęć lekcyjnych. Przyczyn tego stanu jest wiele... jedną z nich jest niechęć nauczycieli do zmiany utrwalonego schematu nauczania i brak umiejętności obsługi oraz nieznajomość możliwości zastosowana tych narzędzi. W chwili obecnej posiadanie kompetencji w zakresie TIK jest jednym z kluczowych aspektów umożliwiających unowocześnienie procesu nauczania zawodu i tej potrzebie wychodzą naprzeciw również liczne szkolenia organizowane przez Ośrodek.

Kształcenie na odległość

W bogatej ofercie KOWEZiU na szczególną uwagę zasługuje projekt "Model wdrażania i upowszechniania kształcenia na odległość w uczeniu się przez całe życie" (KNO). W ramach tego projektu przygotowanych zostało prawie 170 kursów zawodowych dostosowanych do większości kwalifikacji. Kursy te zostały umieszczone na platformie e-learningowej i udostępnione szkoło. Ponadto równolegle z opracowaniem kursów podjęto intensywne działania zmierzające do przygotowania odpowiednich kadr w sferze umiejętności wykorzystania tych zasobów i ich dostosowania do potrzeb placówek oświatowych. Projektem objętych zostało kilkuset nauczycieli zawodu, administratorów szkolnych sieci komputerowych oraz kadry zarządzające szkół zaangażowanych we wdrożenie technik kształcenia na odległość w kwalifikacyjnych kursach zawodowych. Wśród opracowań kursów znajduje się wiele gotowych, bardzo wartościowych materiałów i narzędzi przeznaczonych zarówno do prowadzenia kursów e-learningowych jak i do wykorzystania podczas zajęć stacjonarnych.

Nauka zawodu w sieci

Wśród zasobów udostępnianych w ramach KNO znajdują się kompletne kursy e-learningowe, których tematyka odnosi się do najważniejszych zagadnień i działów programów nauczania zawodu takich jak przykładowo: podstawy BHP, prawo pracy, wyposażenie techniczne, materiałoznawstwo, technologie produkcji poszczególnych branż, zasady obrotu towarowego i wiele innych tematów zorganizowanych w odrębne kursy. Kursy przygotowane w ramach tego projektu zostały udostępnione do pobrania szkołom zawodowym zainteresowanym wzbogaceniem swej oferty edukacyjnej o kształcenie z zastosowaniem metod e-learningu. Nauczyciele mający dostęp do tych zasobów z uprawnieniami administratorów kursów mogą je dowolnie modyfikować, uzupełniać o własne materiały i dostosowywać do własnych potrzeb lub specyfiki swych uczniów.

Każdy z kursów e-learningowych KNO KOWEZiU przygotowany jest według podobnego, modułowego schematu i zawiera między innymi takie stałe zasoby jak:

„treść” – autorskie opracowania podręczników w postaci plików PDF zawierające zbiór informacji w zakresie tematyki jaką obejmuje kurs lub określony moduł;
„ prezentacja” – zasób ilustrujący materiał podręcznika bądź wybrane zagadnienia w formie interesujących prezentacji multimedialnych;
„videocasty” – krótkie filmy wideo z tutorialami, instruktarzem lub będące fabularyzacją określonych tematów właściwych dla kursu lub jego modułu;
„samoewaluacja” – zasoby umożliwiające samodzielne sprawdzenie poziomu przyswojenia wiadomości w postaci quizów i gier edukacyjnych;
„testy” – interaktywne formularze zawierające różnego rodzaju zadania, których rozwiązanie warunkuje zalczenie modułu kursu.

Być może opisane powyżej i inne działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej przyczynią się do zmiam na szeroką skalę trwale odmieniających znane nam do dzisiaj oblicze systemu edukacji, szkół zawodowych i mentalne podejście do kształcenia zawodowego.

* * *

O autorze:
		Szymon Konkol Nauczyciel dyplomowany, magister pedagogiki, mistrz cukierniczy, wielokrotny laureat wyróżnień branżowych i edukacyjnych, inicjator oraz koordynator projektów edukacji zawodowej, w tym Małej Akademii Mistrzostwa Zawodowego (www.mamz.pl), autor subiektywnego bloga o edukacji EDUfabryka (www.edufabryka.blogspot.com) , współzałozyciel portalu społecznościowego Republika Edukacji (www.republikaedukacji.pl) oraz członek redakcji serwisu wolnej publicystyki edukacyjnej Nowy Model Szkoły (www.nowymodelszkoly.edu.pl). Pracuje jako nauczyciel zawodu w szkołach w województwie śląskim.