W jakiej klasie chcielibyście się uczyć?

Anna Komorowska, 13 Sierpień 09

Zgodnie z obietnicą, chciałabym na blogu zamieścić kilka konkretnych przykładów związanych z edukacją architektoniczną. Zacznę od warsztatów, które prowadziłam w ramach konkursu Open Architecture Challenge: Classroom!.

Warsztaty zrealizowane w Niepublicznym Gimnazjum w Zabierzowie Bocheńskim poprzedziły przygotowanie projektu pracowni fizycznej. Przeprowadzone zajęcia odbyły się w ramach Lekcji Twórczości, prowadzonych we wszystkich klasach tej szkoły, dzięki inicjatywie p. dyrektor - Dorocie Kuleszy.

Zajęcia rozpoczęły się dyskusją o tym, jak w tym momencie funkcjonuje klasa, co sądzą o niej uczniowie, jakie są ich odczucia. Opinie uczniów nie były zbyt pochlebne. Według nich klasa jest zbyt ciemna (rzeczywiście, klasa jest na parterze, z oknami na północ), sztucznie naukowa (wiszące tablice z wzorami, jakieś wycinki z gazet zamiast kolorowych, czytelnych plansz), po prostu nudna, ponura i zimna, a w efekcie zniechęcająca.
Wspólnie zastanawialiśmy się co zrobić, aby poprawić jakość przestrzeni. Pokazaliśmy uczniom zdjęcia, pozornie nie związane z tematem. Często staram się zachęcić do odskoczenia od tematu, spojrzenia na to zupełnie z innej strony.
Aby poznać specyfikę pracowni tematycznej szukaliśmy skojarzeń ze słowem fizyka. Słowa znalezione przez uczniów, zostały wykorzystane do stworzenia projektu grafiki na ścianie zewnętrznej klasy.
Pokazaliśmy prezentację na temat znaczenia kolorów w przestrzeni i ich wpływu na psychikę. Uczniowie mieli dobrać kolorystykę sali.
Jednym z zadań uczniów było przedstawienie scenki, w której do odnowionej już pracowni przychodzi kolega z innej szkoły. Uczniowie pomagali też w inwentaryzacji klasy, wykonując niezbędne pomiary.

Po zakończeniu zajęć zebrany materiał został przeanalizowany w zespole projektowym. Koncepcja uwzględnia uwagi dzieci, ale wprowadzono również wiele nowych pomysłów. Przemyślenia architektów zostały przedstawione uczniom na trzecim spotkaniu. Projekt spotkał się z ciepłym przyjęciem. Uczniowie wypowiadali się bardzo pozytywnie o zaproponowanych zmianach. Drobne uwagi, dotyczące głównie kolorystyki, zostały uwzględnione w ostatecznej wersji projektu. Kompleksowe opracowanie zostało przekazane szkole na uroczystym zakończeniu. Projekt zakłada możliwość wprowadzenia realnych zmian w klasie poprzez wykonanie z uczniami drobnych prac, takich jak malowanie czy nawet konstrukcja prostych elementów, co przyczyniłoby się do integracji grupy i wzmocniło poczucie społecznej odpowiedzialności za przestrzeń.

Projekt został przedstawiony na stronie pracowni k.. Na naszym blogu można zobaczyć też filmik przedstawiający przebieg warsztatów.

W tym wypadku pracowałam w niezwyklej szkole, która dużą wagę przykłada do rozwijania kreatywności i twórczego działania. Warsztaty te mogły się jednak odbyć również na normalnych lekcjach.

Na języku polskim lub obcym (w starszej, zaawansowanej grupie) można zastanowić się nad przymiotnikami opisującymi odczucia związane z przestrzenią: jasno, ciepło, przytulnie itd. To dobry pretekst do nauki pojęć synonimy i antonimy, albo w przypadku języka obcego ? nowych przymiotników.
Pomiary niezbędne do zrobienia projektu to świetny temat na lekcje matematyki. Również wykonywanie rysunków technicznych w skali.
Na zajęciach plastycznych można porozmawiać o znaczeniu kolorów we wnętrzu i spróbować stworzyć kompozycję kolorystyczną dla danej klasy albo zdecydować, że klasa powinna być neutralna. Uczniowie potrzebują kolorów, sami o tym mówią. Z drugiej strony zbyt kolorowe wnętrza rozpraszają. Dobrą lekcją będzie próba znalezienia kompromisu.
Ważne, aby sala była dostosowana do potrzeb konkretnego przedmiotu. Czyli np. w pracowni fizyki powinny znajdować się tablice z wzorami, ilustracje, sprzęty niezbędne do nauki danego przedmiotu. Spisanie wszystkich potrzebnych elementów może być okazją do powtórki z całego materiału ? jakie działy przerabialiśmy w tym roku?
W trakcie spotkań rozmawialiśmy również z uczniami na temat gazetki szkolnej. To dobry temat na lekcję wychowawczą. Jesteśmy klasą, grupą ludzi ? w jaki sposób to pokazać, czy chcemy o tym mówić, jak urozmaicić gazetkę, jak zaprezentować nasze prace itd.

Oczywiście idealnie jest, jeśli przemyślenia uczniów będą mogły przełożyć się na jakieś zmiany w przestrzeni. To nie musi być nic wielkiego. W ostatnim tygodniu roku szkolnego można wspólnie pomalować klasę na wybrane wcześniej kolory, lub wykonać jakiś element, który urozmaici salę.